«Η ιστορική μνήμη είναι ένας τρόπος να αντιμετωπίζεις το
παρελθόν εκμηδενίζοντας την απόσταση, όχι μόνο από χρονική
άποψη, αλλά και από ιδεολογική, συναισθηματική και
γνωσιακή».
Δυστυχώς ή ευτυχώς, η ιστορία μας γυρίζει σε άλλες εποχές. Δυστυχώς, γιατί μας επαναφέρει μνήμες που θα θέλαμε να ξεχάσουμε. Ευτυχώς, γιατί ταυτόχρονα μας βοηθάει να μην τις ξεχάσουμε.
Σε μια από τις τελευταίες ορειβατικές διαδρομές μας στο Παγγαίο είχαμε περπατήσει στα ίχνη του βουλγάρικου καρόδρομου του 1918. Κατά την διάρκεια της κατάβασης μας, στον χωματόδρομο βόρεια από το χωριό σε απόσταση περίπου ενός χιλιομέτρου βρήκαμε ένα χάλκινο νόμισμα.
Σε μια πρώτη ανάγνωση διαπιστώσαμε ότι πρόκειται για ένα νόμισμα των 10 Λέβα Βουλγαρίας.
Το νόμισμα -άγνωστο για πόσο καιρό είχε μείνει θαμμένο στο χώμα- είχε πάρει ένα καφεκόκκινο χρώμα, ενώ στην μία πλευρά του είχε το πράσινο χρώμα του κοινού σαπουνιού, αυτό που λέμε πατίνα. Η πατίνα αυτή είναι δείγμα της παλαιότητας του.
Ήταν προφανές ότι είχε πέσει και είχε θαφτεί εδώ σε κάποια από τις βουλγάρικες κατοχές που είχε υποστεί το χωριό μας και η περιοχή (1912-1913,1916-1918 και 1941-1944). Και από ότι φαίνεται δεν ήταν ούτε οι πρώτες, ούτε και οι μοναδικές, όπως προκύπτει στην συνέχεια της ανάρτησης.
Η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα δόθηκε με την βοήθεια του μεγεθυντικού φακού. Στην μια όψη αναγράφονταν:
10
ЛЕВА (Λέβα)1930
БЪЛГАРИЯ (Βουλγαρία),
και στην δεύτερη όψη:
КРУМЪ (Κρούμος)
814.
Άρα το νόμισμα "είχε ξεμείνει" ως αδιάψευστος μάρτυρας της τρίτης βουλγάρικης κατοχής του 1941-1944.
Μετά την διαδικτυακή έρευνα ανακαλύψαμε τα παρακάτω :
| Κωδικός Κράουζε | KM# 40 |
|---|---|
| Χώρα | Βουλγαρία |
| Αναγραφόμενη Αξία | 10 Λέβα |
| Έτος | 1930 |
| Χρονική Περίοδος | Τσάρος Μπόρις Γ' (1918 - 1943) |
| Είδος Νομίσματος | Κυκλοφορίας |
| Κυβερνήτης | Μπόρις Γ' |
| Σύνθεση | Χαλκονικέλιο |
| Τύπος Δακτυλίου | Ομαλό |
| Σχήμα | Κυκλικό |
| Ευθυγράμμιση/Προσανατολισμός Όψεων | Μεταλλίου |
| Βάρος Σε Γραμμάρια | 11 |
| Διάμετρος (mm) | 30 |
| Πάχος | 2 |
| Νομισματοκοπείο | Κοπή | ||
|---|---|---|---|
| Unc | BU | Proof | |
| Στουτγκάρδη, Γερμανία | 15.001.000 | - | - |
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι όμως η ιστορία του Βούλγαρου ηγεμόνα Κρούμου, που απεικονίζεται στο νόμισμα.
O Kρούμος (Крум, ... - 13 Απριλίου 814) ήταν ένας από τους πιο επιφανείς Βούλγαρους χάνους. Κατά τη διάρκεια της οκτάχρονης ηγεμονίας του (806-814 μ.Χ.), κατόρθωσε με συνεχείς πολέμους να καταλάβει τμήμα της ανατολικής Ουγγαρίας, αλλά και της Μακεδονίας και της Θράκης. Νίκησε σε διαδοχικές μάχες τον βυζαντινό στρατό, σε μία από τις οποίες σκοτώθηκε ο αυτοκράτορας Νικηφόρος Α΄, και απείλησε να πολιορκήσει την Κωνσταντνούπολη.
Το 809 ο Κρούμος κυρίευσε την πόλη Σαρδική (σημερινή Σόφια). Το 811, Ο βυζαντινός αυτοκράτορας (βασιλεύς των Ρωμαίων) Νικηφόρος Α΄ εκστράτευσε για να τον αντιμετωπίσει, με σκοπό να τον εξουδετερώσει ολοκληρωτικά. Ο βυζαντινός στρατός νίκησε σε σημαντικές μάχες και καταδίωξε τον Κρούμο, όμως από κακό στρατηγικό υπολογισμό του Νικηφόρου, το βυζαντινό εκστρατευτικό στράτευμα αποκλείσθηκε κοντά στην πρωτεύουσα των Βουλγάρων, Πλίσκα, σε μία στενωπό χωρίς δυνατότητα διαφυγής, και καταστράφηκε σχεδόν ολοσχερώς (Ιούλιος 811). Ο ίδιος ο βασιλιάς Νικηφόρος φονεύθηκε και το κρανίο του επαργυρώθηκε από τον Κρούμο και χρησιμοποιήθηκε ως κούπα. Ο γιος του αυτοκράτορα Σταυράκιος διέφυγε βαριά τραυματισμένος και, αδυνατώντας έτσι να ανταποκριθεί στα αυτοκρατορικά καθήκοντα, παραιτήθηκε από τον θρόνο υπέρ του Μιχαήλ Α΄ του Ραγκαβέ. Ακολούθησε η λεηλασία της Μακεδονίας και της Θράκης.
Το 813 στη μάχη της Βερσινικίας, κοντά στην Ανδριανούπολη, ο Κρούμος νίκησε ακόμη μία φορά τον βυζαντινό στρατό, κυρίευσε την Αδριανούπολη και προχώρησε κατά της Κωνσταντινούπολης. Οι Βυζαντινοί σύναψαν ανακωχή υπό τον όρο να τού καταβάλουν ετήσιο φόρο σε χρήμα και σε είδος. Λίγους μήνες έπειτα, ο νέος βασιλιάς των Βυζαντινών Λέων Ε΄, ο οποίος διαδέχθηκε τον παραιτηθέντα Μιχαήλ Α’ Ραγκαβέ, επιχείρησε να συναντηθεί με τον Κρούμο, έξω από τα τείχη της Κωνσταντινούπολης, με σκοπό να τον δολοφονήσει. Η απόπειρα δολοφονίας απέτυχε και ο πόλεμος άρχισε και πάλι.
Το 813 οι Βυζαντινοί φέρεται να νίκησαν στη μάχη της Μεσημβρίας (δεν είναι βέβαιο το γεγονός, ούτε το αν συνέβη επί Κρούμου ή κάποιου διαδόχου του) και εκδίωξαν τους Βουλγάρους από τη Θράκη. Την επόμενη χρονιά, ενώ ο Κρούμος στόχευε να εκστρατεύσει κατά της Κωνσταντινούπολης, πέθανε υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες. Τον Κρούμο διαδέχθηκε ο γιός του Ομουρτάγ. Μετά τον θάνατο του Κρούμου για περίπου εβδομήντα πέντε χρόνια δεν έγινε πόλεμος μεταξύ των Βουλγάρων και των Βυζαντινών.
Πηγές:
